Helge Torvund i svensk tapning

Helge Torvund (foto: Torstein Lillevik)

Lyrisk: Helge Torvund og Bengt Berg gjendikter hverandre i en og samme bok.

Ei lita perle av ei bok, Medan våren vaknar har funnet veien opp i fanget. Värmlandspoeten Bengt Berg har gjendikta Jærens Helge Torvund til svensk. Torvund har svart med å sette Berg om til nynorsk. I tillegg har professor Idar Stegane skrevet et innsiktsfullt etterord hvor han knytter sammen diktene til de to poetene.

Bengt Berg

Bengt Berg (f. 1946) er en levende legende i Värmland. Ikke bare har han siden debuten i 1974 med samlingen Där drömmen slutar, skrevet et trettitalls bøker, han har også drevet forlag, tidsskrift og bokkafe i Torsby – helt nord i lenet. Berg har mottatt utmerkelser som Gustav Fröding-selskapets lyrikpris og Ferlinpriset. I 2010-14 satt han i den svenske Riksdagen for Vänsterpartiet. I 2015 ble han kåret til Årets värmlänning.

Vår egen Helge Torvund (f.1951) trenger kanskje ikke videre presentasjon. Etter debuten i 1977 med Hendene i byen, er det blitt over 40 bøker, senest samlingen Alt Brenner som kom har utkommet i fire opplag. Torvund har i likhet med Berg, mottatt en rekke litterære priser. I fjor fikk han Norsk Forfattersentrums biennale poesiformidlingspris «Wergelands åre».

Medan våren vaknar åpner med en Skandinavisk poesi-pingpong, en lekfull samtale mellom de to dikterbrødrene. Begge legger vekt på poesiens fellesskap: – Det er som om poetar er ein stor familie som vil få sine næraste fram i verda, sier Torvund ett sted. Berg kontrer: – Helge, jag håller med dig i det idealistiska kameratskapet mellan poeter, där poesin som objekt i sig står i centrum. Det är nästan som att ornitologer kan glädjas över den gemensamma upplevelsen av en ytterst sällsynt fågel!

Helge Torvund og Bengt Berg

Sveriges største avis, Aftonbladet har allerede gitt boka meget god omtale. Lyrikkanmelder i avisa, Peter Lindgren skriver at boka er en «Norsk-svensk union att bli lyrisk över».

Vi holder med. En eloge til Heidrun Forlag i Torsby og Bokbyen Forlag i Tvedestrand, som har samvirket for å få boka til. Bokas norske utgave blir presentert under Bjørneboedagene i Kristiansand fredag 13. oktober. Det i en samtale mellom forfatterne og Dagbladets Fredrik Wandrup.

Som søndagens lyriske velger vi kjærlige To røde bær av Bengt Berg, gjendikta av Helge Torvund:

 

To røde bær

      (Till Sara)

Bak oss hausten si rusta glede

Og den der gamle sprukne eika

som vert dregen opp av elva år etter år,

Gøyinga frå ein hund gjennom føremiddagen

– soundcheck før elgjakta

 

Der, framfor bortanfor skogen

ventar det som kallast framtid

dit er du på veg, med to røde bær

i handa, eitt for deg sjølv

og eitt for verda

 

Mot makta står du rusta

med lyngens lyse trass,

du veit at det rekk ikkje langt,

ikkje ein gong retninga rekk fram?

 

Men armane når rundt ein draum

der tida ikkje rusar fram og der alle barn

kan alle verdas språk: kvare tunge

leiker den fridom som ikkje finst

 

Den som ikkje lyttar til det ubegripelege

kjem aldri til å forstå nokon ting

me er ikkje bare det me er me blir det me ser

to røde bær; der står du på verdens terskel,

– du går på lufta og vinden blæs i ditt hår,

 

             du går på lufta og vinden blæs i ditt hår

 

 

Bengt Berg og Helge Torvund, Medan våren vaknar (Norsk utgave: Bokbyen Forlag, Svensk utgave: Heidrun Förlag, 2017)
Foto: Gun-Britt Karsson (Bengt Berg), Torsten Lillevik (Helge Torvund)
Illustrasjon: Helge Torvund
-- annonse --